موضوع:مصرف کالای داخلی وخودی

تهیه وتدوین:معظم السادات مظلومی پوردبیردینی عربی وقرآن مدرسه شهیدخانی2گرکرود

خطوط كلی نظام اقتصادی اسلام دردیدگاه امام خمینی راحل(ره)

اسلام در ابعاد سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی نیازهای مردم را برای ترقی واقعی برمی‌آورد. (ص.ن، ج2، ص 203)

اگر قوانین اقتصادی اسلام اجرا شود، مملكت یك اقتصاد مترقی خواهد داشت. (ص.ن، ج2، ص 203)

مجموعه قواعد اسلامی در مسائل اقتصادی، هنگامی كه در كل پیكره‌ی اسلام به صورت یك مكتب منسجم ملاحظه شود و همه جانبه پیاده شود، بهترین شكل ممكن خواهد بود، هم مشكل فقر را از میان می‌برد و هم از فاسد شدن یك عده به وسیله تصاحب ثروت، جلوگیری می‌كند و در نتیجه كل جامعه را از فساد حفظ می‌كند و هم مانع رشد استعدادها و شكوفایی قدرت ابتكار و خلاقیت انسان‌ها نمی‌شود و جامعیت و همه جانبه بودن قوانین اسلام آنچنان است كه اگر كسی آن را بشناسد، معترف خواهد شد كه از حد و مرز فكر بشر بیرون است و ممكن نیست زاییده قدرت علمی و تفكر انسان باشد. (ص.ن، ج4، ص 176 و 177)

باید نظام اقتصادی اسلام را در مجموعه قوانین و مقررات اسلامی در كلیه زمینه‌ها و شئون فردی و اجتماعی ملاحظه كرد.

 این مسلم است كه از نظر اسلامی حل تمامی مشكلات و پیچیدگی‌ها در زندگی انسان‌ها تنها با تنظیم روابط اقتصادی به شكل خاص حل نمی‌شود و نخواهد شد، بلكه مشكلات را در كل یك نظام اسلامی باید حل كرد و از معنویت نباید غافل بود كه كلید دردهاست.

 ما معتقدیم تنها مكتبی كه می‌تواند جامعه را هدایت كند و پیش ببرد اسلام است و دنیا اگر بخواهد از زیر بار هزاران مشكلی كه امروز با آن دست به گریبان است نجات پیدا كند و انسانی زندگی كند، انسان گونه باید به اسلام روی بیاورد. (ص.ن، ج4، ص 213)

 

اسلام... اقتصاد را به صورتی سالم و بدون وابستگی، به نفع همگان، در رفاه همه مردم، با اهمیت به مستمندان و ضعیفان بارور می‌كند و برای رشد بیشتر كشاورزی و صنعت و تجارت كوشش می‌نماید. (ص.ن، ج19، ص 204)

احادیث اقتصادی درموردمصرف کالای داخلی وخودی وممنوعیت معامله بابیگانه

گرفتن حق ضعیف:

مردم، به خدا سوگند كه بی‌گمان كسی از شما نزد من قوی‌تر از ضعیف نیست تا حقش را بگیرم و كسی نزد من ضعیف‌تر از قوی نیست تا حق [دیگران] را از او بستانم.

 الكامل فی اللغه و الادب؛ ج1، ص 8.

دوری از ضعیف نشان دادن خود، در نزد دشمنان:

ای علی! اگر[ناچار شوم] دست خود را تا آرنج د ردهان اژدها فرو برم، این عمل نزد من خوش‌تر است از این كه، از كسی كه چیزی نبوده و دارا شده است، چیزی را درخواست كنم.

 من لایحضره‌الفقیه، چاپ دوم، انتشارات جامعه مدرسین قم، ج4، ص 373.

 پرهیز از خواری در برابر دشمنان:

رسول خدا(ص) در تمام دوران رسالت خود تلاش كرد تا صورت‌های مختلف استرحام(ترحم طلبیدن از غیر) را از روابط اجتماعی بزداید و جامعه ای سربلند و ارجمند برپا سازد.

 آن حضرت به پیروان خود می‌آموخت كه با سربلندی و ارجمندی زیست كنند و آنان را در این جهت تربیت می‌نمود.

عالم ربانی، احمد بن فهد حلی، نقل كرده است كه روزی پیامبر اكرم(ص) به اصحاب خود فرمود: «الا تبایعونی»(آیا با من مبایعت نمی‌‌كنید؟).

 گفتند: ما با شما مبایعت كردیم. فرمود:‌«تبایعونی علی ان لا تسألوا الناس شیئا».

 (مبایعت كنید مرا در این كه از مردمان چیزی خواهش نكنید) و پس از آن اگر از دست كسی تازیانه می‌افتاد، خود فرومی‌آمد و آن را برمی‌داشت و به كسی نمی‌گفت آن را به من بده. عده‌الداعی و نجاح‌الساعی دارالكتاب الاسلامی، بیروت، 1407 ق، صص 99-100.

 دست خدا:

«الا یدی ثلاث: فیدالله العلیا و یدالمعطی التی یلیها و یدالسائل اسفلی الی یوم القیامه، فاستعفف عن السؤال مااستطعت» دست‌ها سه تاست:

 دست خدا كه بالاتر است و دست دهنده كه پس از آن است و دست خواهش‌كننده كه تا روز قیامت پایین‌تر است، پس تا می‌توانی از خواهش كردن [و اظهار نیاز نمودن] خودداری كن. تاریخ یعقوبی، ج2، ص 67

 فرونخواهی اطرافیان:

از لوازم مدیریت صحیح، بستن راه‌های سوءاستفاده از هر طرف به ویژه از جانب اطرافیان و وابستگان است.

 طبع عافیت طلب و فزونخواه آدمی در مرتبه اسفل‌سافلین میل به «سخره» دارد.

 این كه دیگران را در جهت مطامع خود به كار گیرد و همه چیز را به خود و اطرافیان و وابستگان خود اختصاص دهد و خودكامگی نماید و این امر در همه تاریخ از اسباب سقوط و هلاكت زمامداران و دولت‌ها بوده است. تحف‌العقول، ص 19، احیاءالعلوم، ج2، ص 330.

فزونخواهی اطرافیان:

كسی كه در رأس امور قرار می‌گیرد، هر چند كه خود، انسانی وارسته باشد و اهل سوءاستفاده      و ستم و تعدی نباشد، اما خواه ناخواه اطرافیان و وابستگانی دارد كه ممكن است بخواهند از مقام و قدرت او سوءاستفاده كنند و به امتیازها و امكاناتی بیش‌تر از دیگران و خلاف مصالح عمومی دست یابند.

 ممكن است از وی انتظارهایی داشته باشند كه تن دادن به آن انتظارها به منزله زیر پا گذاشتن حدود الهی و منافع عمومی باشد.

حق، آن است كه از همان ابتدا، باید این گونه انتظارها و امتیازطلبی‌ها را قطع كرد و چنین راهی را سد نمود.

 آیین كشورداری از دیدگاه امام علی(ع)، تقریر و تنظیم: حسین كریمی، چاپ اول، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1366.ش، ص184-185.

مال حلال:

هر كس از دسترنج خویش خورد، خداوند به او نظر رحمت كند و هیچگاه او را عذاب نخواهد كرد. مستدرك الوسائل، ج2، ص 417

 مال حلال:

هر كس از دسترنج خویش خورد، روز قیامت در كنار انبیاء باشد و از ثواب آنان برخوردار خواهد شد. مستدرك الوسائل، ج2، ص 417

 مال حلال:

آنكه از دسترنج خویش مال حلال خورد، درهای بهشت به روی او باز شود و از هر دری كه بخواهد، وارد خواهد شد. مستدرك الوسائل، ج2، ص 417

 وصیت به تجار و بازرگانان:

ای گروه تجار و بازرگانان! مواظب و مراقب باشید همه تاجران و بازرگانان، روز قیامت، به عنوان فاجر و بدكار برانگیخته می‌شوند مگر آن بازرگانانی كه حدود خدا را رعایت كنند و پرهیزكار و نیكوكار و راستگو باشند. میزان‌الحكمه، ج1، ص 528

 نهی از احتكار :

از پیامبر اكرم (صُلَّی الَلهْ عُلَیًهِ وُ آلِه وُ سُلَمً) نقل شده است:‌

 رونق‌دهنده بازار مسلمین با جلب اجناس، روزی بسیاری دارد ولی محتكر، محروم خواهد بود.

 هركه نسبت به مسلمانان موادغذائی را احتكار نماید، خداوند او را به فقر و جذام مبتلا می‌سازد. (جامع‌الاصول ج1، ص594)

نهی از احتكار:

در بازار ما مسلمین، شخصی كه جنس مورد نیاز مردم را احتكار نماید، همچون كافر به كتاب خدا می‌باشد. میزان‌الحكمه، ج2، ص 487

نهی از احتكار :

 رسول خدا (صُلَّی الَلهْ عُلَیًهِ وُ آلِه وُ سُلَمً) فرمودند: هركس گندم را (یا موادغذایی دیگر در روایت آمده) چهل روز احتكار نماید برای اینكه قیمتش بالا برود، چنین شخصی از خدای روگردان و خداوند هم از او بیزار است.  (بحارالانوار، ج62، ص292)

 نهی از ربا :

 از پیامبر اكرم(صُلَّی الَلهْ عُلَیًهِ وُ آلِه وُ سُلَمً) نقل شده كه فرمودند:

همانا ترسناك‌ترین چیزی كه درباره امت خود از آن بیم دارد كسب‌های حرام و آلوده و شهوت پنهان و گرفتار شدن به ربا می‌باشد.  (وسائل الشیعه، كتاب التجاره، ص52)

مال حلال :

پیامبر اعظم (صُلَّی الَلهْ عُلَیًهِ وُ آلِه وُ سُلَمً) فرمودند:

آنكه از دسترنج خویش، مال حلال خورد، درهای بهشت به روی او باز شود و از هر دری كه بخواهد، وارد خواهد شد و خداوند به او نظر رحمت كند و هیچگاه او را عذاب نخواهد كرد. (مستدرك الوسائل ج2، ص417)

آداب خرید و فروش :

رسول خدا(صُلَّی الَلهْ عُلَیًهِ وُ آلِه وُ سُلَمً) فرمودند:

 چهار چیز اگر در كسی باشد كسب و تجارت او پاكیزه و حلال است:

1. هنگامی كه كالائی می‌خرد عیب روی آن نگذارد و مذمت آن جنس را نكند.

2. هنگامی كه چیزی می‌فروشد تعریف و تمجید ننماید.

3. عیب كالا را نپوشاند و یا كاری نكند كه خریدار فریب بخورد.

4. در بین خرید و فروش قسم و سوگند نخورد (چیزی كه الان رواج پیدا كرده كه هم خریدار و هم فروشنده در معاملات خود قسم‌های زیادی بر زبان جاری می‌كنند، از این عمل پرهیز نماید.) (وسائل الشیعه، ج12، ص285)

مصرف كالاهای وطنی

یكی از راه‌های افزایش اشتغال، مصرف كالاهای وطنی است، شاید خیلی از مردم ندانند كه استفاده از یك كالا‌ی حتی خیلی كوچك می‌تواند ده‌ها شغل ایجاد كند، از این لحاظ می‌شود گفت اشتغالی كه یك كالای مونتاژ شده در داخل ایجاد می كند آن را نسبت به كالای صددرصد وارداتی ارزشمند می‌كند.

 بنابراین چهار پیشنهاد دارم:

 1- مجلس رویه قانونی تصویب كند كه تا زمانی كه كالای مشابه ایرانی در داخل تولید می‌شود كلیه سازمان‌ها و شركت‌های دولتی از خرید كالای خارجی مـنـع شـونـد.

 2- مـسـئـولـیـن رسـانـه‌ها علی الخصوص مطبوعات اصلاح‌طلب به طور جدی به روشنگری در این زمینه بپردازند و خود آنها الگوی عملی چنین مصرفی باشند.

 3- مردم به خاطر ایجاد محیط اشتغال برای فرزندان خود، با وجود كیفیت كمتر كالا‌های داخلی خرید كالای داخلی راجدی بگیرند، همین طور به تجربه سایر كشورها مثل كره جنوبی توجه بشود.

4.توصیه چهارم نیز باید این باشد كه مسئولان دولتی با نظارت كافی - و نه دخالت- بر تولید كالاهای داخلی، مردم را نسبت به كیفیت كالاهای داخلی و برخی سرویس‌ها از قبیل جایگزینی كالاهای معیوب با كالاهای نو، مطمئن سازند تا مردم هم با رغبت بیشتری كالای داخلی را مصرف نمایند.

پیشنهادات برای مصرف كالاهای ایرانی

پیشنهاداتی حمایت ازكالای ایرانی

آگاهی های لازم باید به مصرف‌كننده ارائه شود .

 او باید بداند مصرف كالای خارجی سلیقه‌ای شخصی نیست .بلكه به معنای بیكار شدن جوان ایرانی وپدید آمدن مشكلات همراه آن است .

در آموزش وپرورش ایران باید برنامه‌ریزی شود تا با افزایش دانش فراگیران ، اطلاع او از هویت فرهنگی  و منافع ملی افزایش یابد .

متاسفانه بسیاری از لوازم‌التحریر دانش‌آموزان ایرانی از خارج وارد می‌شود .

این به آن معناست كه ایرانی از كودكی می آموزد كالای خارجی استفاده كند .

  در رادیو و تلویزیون باید محدودیت‌های بیشتری برای تبلیغات كالاهای خارجی اتخاذ شود .تا رسانه‌ی ملی كاركردی ضد توسعه‌ی ملی نداشته باشد

متاسفانه نظام مالیاتی كشور از تولید مالیات می گیرد اما فعالیت‌های واسطه‌ای و دلالی مالیات نمی‌پردازد.

 یافتن راهكاری برای اخذ مالیات از سرمایه و درامد باید مورد توجه قرار گیرد .

  قاچاق كالا یكی از موانع توسعه در ایران است .

فرهنگ شهروندان باید به‌گونه‌ای تغییر كند كه هر شهروند بداند مصرف كالای قاچاق به معنای بیكاری جوان ایرانی است .

  مسئولین الگوی مردم هستند .

ساده زیستی واستفاده از كالای ایرانی از جمله وظایف آنهاست .

  حقوق گمركی كالاهای تجملی و كالاهایی كه مشابه آن در ایران تولید می شود باید افزایش یابد .

خودباوری در بین جوانان ایرانی باید افزایش یابد .

اینكه ایرانی می تواند هر كالایی را تولید كند باید در نظام آموزشی وصنعتی كشور نهادینه شود .

صدور گاز ونفت كشور به صورت خام باید در یك برنامه ی زمان‌بندی شده متوقف شودو یاتاحد ممكن كاهش یابد .

وبا استفاده از این منابع كالاهایی با ارزش افزوده تولید شود .

  صنایع ایران باید تا حد ممكن درونی شود . یعنی كارخانه ها و شركت های ایرانی نیازهای خود را از داخل تامین نمایند  .

  ایرانیان به تولید محصول باكیفیت شهره بوده‌اند .

اما متاسفانه در روزگار ما منافع زودگذر باعث شده برخی از تولیدكنندگان از كیفیت كالای خود بكاهند .

تشویق تولیدكنندگان كالای باكیفیت در كنار صادركنندگان باید مورد توجه قرار گیرد .

  باید از كالاهایی كه اشتغال زیاد تولید می‌كند حمایت كرد .

مثل صنایع دستی . زیرا حدود 10 میلیون ایرانی یا به صورت دائم ویا فصلی  از این صنعت ارتزاق می‌كنند. به‌ویژه در مناطق روستایی.

عدم حمایت از صنایع دستی باعث بیكاری آنها و خالی شدن روستاها از جمعیت  می شود.

منابع:

-       مجموعه سخنرانی های امام خمینی راحل(صحیفه نورجلدهای1/2/3/4و...

-       کتابخانه دیجیتال والکترونیک املشebook